1 Mart Tezkeresi'nin Perde Arkası

"Hoca/Türk Dış Politikasında Davutoğlu Etkisi" adlı kitabında Gürkan Zengin, 1 Mart Tezkeresi'nin perde arkasını anlatıyor.

Gazeteci Gürkan Zengin, geçtiğimiz , günlerde çıkan "Hoca/Türk Dış Politikasında Davutoğlu Etkisi"ni iki ihtiyaca binaen yazdığını belirtti. Birincisi, herkesin merak ettiği Ahmet Davutoğlu'nu biraz daha yakından tanımak; ikincisi ise dış politikada yeni dönem hakkındaki soru işaretlerini gidermek... Gündemden bir türlü düşmeyen eksen mi değişiyor sorusuna da kitabında önemli ölçüde cevap verdiğini vurgulayan Zengin kitabın yazım sürecinde kendisini şaşırtan en önemli şeyin ise 1 Mart Tezke-resi'yle ilgili bölüm olduğunu belirtti. Bu süreçten sonra çok yazılıp çizildiğine dikkat çeken Zengin, gerçekte yaşanılanları şu sözlerle özetliyor: " Türkiye Amerika'yı aldattı denmişti. Önce hazırlık tezkeresine onay verdiği ama sonra 1 Mart'ta asıl tezkereyi reddederek ABD'yi aldatmış olduğu damgası Türkiye'nin üzerine yapışıp kaldı. 'Hoca' kitabı bunun böyle olmadığını ortaya koyuyor.

Amerikalılara anlatıldı

Dönemin Amerikan Dışişleri Bakanı Colin Powell'ın nasıl uyarıldığı, zamanlamanın doğru olmadığı, tezkerenin reddedilme ihtimali bulunduğu, ilki kabul edilip de ikincisi kabul edilmezse bir 'hayal kırıklığı'nın ortaya çıkabileceği Amerikalılara en üst düzeyde anlatılmıştı. Buna rağmen, Powell'ın 'Ne münasebet, siz demokratik bir ülkesiniz. Parlamento bunu reddedebilir. O durumda biz bir hayal kırıklığına uğramayız' dediğini ve bu konuşmanın da Dışişleri Bakanlığı arşivlerinde olduğunu öğrenmek önemliydi. Türkiye'ye yapılan bir haksızlık bu kitapla ortadan kalkmıştır. Davu-toğlünun ülkelerin güç unsurlarını doğru tartabildiğim ve çıkar çatışmalarını iyi anladığını ifade eden Gürkan Zengin, "Hoca olarak çektiği resim elinde, şimdi diplomat olarak sahada" şeklinde konuştu. Türk dış politikasının yeniden düşünülmesi bağlamında, Davutoğlu'nu önceki dışişleri bakanlarından ayıran iki faktör olduğunu söyleyen Zengin, "Birincisi kendisine ve Türkiye'nin tarihiyle coğrafyasına inancı tam... Çok yüksek bir özgüven var. İkincisi de hem Batının hem Doğunun kültür kodlarını çok iyi biliyor. Bütün bunlar bir araya gelince çok farklı bir portre ortaya çıkıyor" dedi.

Milletine borcunu ödüyor

Kitabında Bakan Davutoğlu'nun 5 günde 60 saat uçakta kaldığını yazan Zengin, bunun sırırını şöyle açıkladı: "Milletine olan borcunu ödediğini düşünüyor. Türkiye'yi de içeren geniş bölge haritasına bir bakın, nasıl bir coğrafyada yaşadığınızı görün. Bütün sahayı devamlı şekilde dolaşmak aslında her Türk Dışişleri Bakanı'nın yapması gereken bir şeydir. Nitekim Hikmet Çetin ve İsmail Cem de çok dolaşan dışişleri bakanlarıydı. Ama hoca bu anlamda bir rekora doğru gidiyor."

'Dünya sana akıl danışa'

Çocukluğunda Davutoğlu'na babaannesinin ettiği dualara ilişkin Zengin, "Bizlere de dua edilmiştir, çok dua gördüm ama 'dünya sana akıl danışa' diye bir duayı Hoca'nın babaannesinde gördüm. Vizyon daha oralarda başlamış besbelli" şeklinde konuştu.

HABER: Erdal DOĞAN